HISTORIA UPRAWNIEŃ BSP
UAVO, NSTS i STS — jak zmieniały się uprawnienia dronowe?
System uprawnień dronowych w Polsce zmieniał się etapami. Świadectwa kwalifikacji UAVO, krajowe scenariusze NSTS i europejskie STS należą do różnych okresów tego procesu.
Pokazujemy, co obowiązywało kiedy, jakie możliwości przejścia istniały i co obowiązuje obecnie.
Stan informacji:
Opracowano na podstawie materiałów ULC, EASA i przepisów Unii Europejskiej.
Pilot i operator — dwie różne kwestie
KOMPETENCJE PILOTA
Co potrafi i jakie dokumenty ma osoba pilotująca?
To np. potwierdzenie wiedzy i ukończenia odpowiedniego szkolenia praktycznego.
PODSTAWA OPERACJI
Na jakich warunkach operator organizuje lot?
To np. oświadczenie o operacji STS i potwierdzenie jego odbioru oraz kompletności albo zezwolenie na operację. Pilot i operator mogą być tą samą osobą, ale są to różne role.
Źródło: EASAOd krajowego dokumentu do europejskich zasad
Górna warstwa każdego punktu: pilot. Dolna: operator i podstawa operacji. Oś pokazuje kolejność zmian, nie proporcje długości okresów.
- Przed 31.12.2020
System UAVO
PILOTŚwiadectwo kwalifikacji UAVO; m.in. VLOS i BVLOS.
OPERATOR / SYSTEMŹródło: ULCKrajowy system wykonywania operacji.
- 31.12.2020
Zmiana systemu
PILOTPoczątek przejścia do europejskiego systemu kompetencji.
OPERATOR / SYSTEMŹródło: ULCStosowanie przepisów UE: kategoria otwarta, szczególna i certyfikowana.
- 31.12.2021
Koniec konwersji UAVO
PILOTZakończenie procesu konwersji krajowych dokumentów na wniosek.
OPERATOR / SYSTEMŹródło: ULCDokument pilota nie zastępuje podstawy operacji operatora.
- 31.12.2023
Koniec nowych oświadczeń NSTS
PILOTPosiadane kompetencje NSTS nie oznaczały same w sobie prawa do operacji.
OPERATOR / SYSTEMŹródło: ULCOstatni dzień składania nowych oświadczeń NSTS.
- 01.01.2024
Stosowanie europejskich STS
PILOTOdpowiednia teoria i praktyka STS; STS-01 / STS-02.
OPERATOR / SYSTEMŹródło: EUR-LexSTS zaczynają działać obok wcześniej złożonych, ważnych oświadczeń NSTS.
- 31.12.2025
Koniec NSTS
PILOTOstateczny termin ważności kompetencji NSTS.
OPERATOR / SYSTEMŹródło: ULCOstatni dzień ważności oświadczeń NSTS.
- 01.01.2026
Stan obecny
PILOTNSTS nie są już aktualną kompetencją. Brak automatycznej zamiany na STS.
OPERATOR / SYSTEMŹródło: EUR-LexEuropejskie STS lub inna właściwa podstawa operacji; nie NSTS.
UAVO → konwersja. Co wydarzyło się w latach 2020–2021?
W dawnym polskim systemie funkcjonowało świadectwo kwalifikacji operatora bezzałogowego statku powietrznego UAVO. VLOS odnosiło się do lotów w zasięgu widoczności wzrokowej, a BVLOS — poza tym zasięgiem.
Od 31 grudnia 2020 r. posiadacz dokumentu z ważnym uprawnieniem podstawowym mógł wnioskować o konwersję. Proces zakończył się 31 grudnia 2021 r., zgodnie z art. 21 ust. 2 rozporządzenia 2019/947. Nie jest to obecnie dostępna procedura.
Źródło: ULC Źródło: ULChistoryczna konwersja na wniosek
Ważne VLOS
A1 / A2 / A3
STS-01
Ważne BVLOS
A1 / A2 / A3
STS-01 + STS-02
Tak wynik konwersji opisywało archiwalne FAQ ULC, pytanie 19. To historyczne przypisanie kompetencji w określonym procesie, a nie stwierdzenie, że stare VLOS/BVLOS były tożsame z europejskimi STS.
Źródło: archiwalne FAQ ULC — zachowana kopia, materiał historyczny, s. 4 Źródło: ULC — materiał historyczny, s. 36Dlaczego STS pojawiło się w profilu przed 2024 r.?
W wyniku konwersji UAVO części pilotów przypisywano STS-01 lub STS-01 i STS-02. Wpis kompetencji nie oznaczał, że można już wykonywać operacje według europejskich STS.
Ich stosowanie operacyjne rozpoczęło się dopiero 1 stycznia 2024 r. Trzeba zatem oddzielić posiadanie dokumentu pilota od daty uruchomienia scenariusza i obowiązków operatora.
Źródło: archiwalne FAQ ULC Źródło: ULCNSTS i STS: dwa systemy w latach 2024–2025
NSTS to krajowe scenariusze standardowe (National Standard Scenarios), przyjęte na okres przejściowy. STS to europejskie scenariusze standardowe. Nie były jednym i tym samym systemem.
Nowe oświadczenia NSTS przyjmowano do 31 grudnia 2023 r. Wcześniej złożone, ważne oświadczenia mogły być podstawą operacji do końca 2025 r. Początek stosowania STS w 2024 r. nie zakończył od razu NSTS.
Kompetencja pilota NSTS i ważne oświadczenie operatora NSTS były dwoma odrębnymi warunkami. Sam dokument pilota nie wystarczał.
Źródło: ULC Źródło: EUR-LexCzy NSTS automatycznie zamieniały się w STS?
Nie.
To inna sytuacja niż historyczna konwersja UAVO. Komunikat ULC z 2025 r. wykluczał automatyczną konwersję NSTS na STS i opisywał drogę uzupełniającą dla pilotów, którzy uzyskali NSTS przed końcem 2023 r.
- NSTS uzyskane przed końcem 2023 r.
- Test / egzamin uzupełniający w KSID
- Certyfikat wiedzy teoretycznej STS
- Szkolenie praktyczne i ocena umiejętności STS
- Wymagane elementy kompetencji STS
Sam test uzupełniający potwierdzał teorię. Praktyka była osobnym wymaganym elementem. To opis ścieżki wskazywanej w 2025 r., nie obietnica jej dostępności w KSID dla każdej osoby dzisiaj.
Źródło: ULC Źródło: ULCCo obowiązuje po 1 stycznia 2026 r.?
DZISIAJ
NSTS nie stanowią już ścieżki wykonywania operacji
Nie można uzyskać nowej kompetencji NSTS, przedłużyć NSTS, złożyć nowego oświadczenia NSTS ani automatycznie zamienić NSTS w STS.
Źródło: ULC Źródło: EUR-Lex- A1/A3
- Podstawowe kompetencje dla odpowiednich operacji w kategorii otwartej.
- A2
- Rozwinięcie kompetencji w kategorii otwartej.
- STS-01
- Europejski scenariusz standardowy VLOS, zasadniczo z BSP klasy C5.
- STS-02
- Europejski scenariusz standardowy BVLOS, zasadniczo z BSP klasy C6.
- Kategoria szczególna poza STS
- M.in. zezwolenie operacyjne oparte na odpowiedniej ocenie ryzyka; istnieje też ścieżka LUC.
W obszarze scenariuszy standardowych po NSTS stosuje się europejskie STS-01 i STS-02. STS nie są jedyną drogą w kategorii szczególnej. Zakres lotu musi odpowiadać wybranej podstawie operacyjnej, a pilot powinien mieć właściwe i ważne dokumenty. Przy STS operator uzyskuje potwierdzenie odbioru i kompletności oświadczenia. Szczególne zwolnienia należy sprawdzać odrębnie.
Źródło: ULC Źródło: EASANajczęstsze pytania
Czy świadectwo kwalifikacji UAVO jest dziś ważne?
Nie jako samodzielna podstawa obecnych kompetencji pilota. Liczą się dokumenty uzyskane w nowym systemie oraz ich aktualna ważność.
Czy stare VLOS lub BVLOS daje dziś uprawnienia?
Sam dawny wpis nie wystarcza. Jeżeli dokonano konwersji, należy sprawdzić zakres i ważność dokumentów wydanych w jej wyniku.
Dlaczego po konwersji UAVO otrzymałem STS-01 lub STS-02?
Był to wynik historycznej procedury konwersji. Archiwalne FAQ opisywało STS-01 dla ważnego VLOS, a STS-01 i STS-02 dla ważnego BVLOS. Nie była to późniejsza konwersja NSTS.
Czy można jeszcze zrobić konwersję UAVO?
Nie. ULC potwierdza zakończenie tego procesu 31 grudnia 2021 r.
Czy NSTS są jeszcze ważne?
Nie. Termin ich ważności upłynął najpóźniej 31 grudnia 2025 r.; od 2026 r. nie są podstawą operacji.
Czy NSTS automatycznie zamieniły się na STS?
Nie. Uzyskanie teorii i praktyki STS wymagało odpowiednich działań pilota; nie następowało przez sam upływ terminu NSTS.
Czy można dziś przedłużyć NSTS?
Nie. Zakończonego systemu krajowych scenariuszy nie można kontynuować przez przedłużenie kompetencji.
Dlaczego STS miałem w profilu przed 2024 r.?
Kompetencje mogły zostać przypisane wcześniej, np. przy konwersji UAVO. Data wpisu nie była datą rozpoczęcia stosowania europejskiego scenariusza.
Od kiedy można wykonywać operacje według europejskich STS?
Od 1 stycznia 2024 r., z zachowaniem warunków scenariusza, wymagań dla pilota oraz obowiązków operatora.
Co zrobić dzisiaj, jeśli potrzebuję STS-01 lub STS-02?
Najpierw sprawdź posiadane dokumenty i ich ważność. Do STS potrzebne są właściwe potwierdzenia teorii i praktyki. Operator musi niezależnie spełnić wymagania dla planowanej operacji.
Źródła i podstawa prawna
- Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/947 — akt i dostęp do wersji skonsolidowanych
Podstawa prawna; art. 21, art. 23 i Dodatek 1. Daty przejściowe czytać wraz ze zmianami, w tym 2022/425.
- Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2022/425 z 14 marca 2022 r.
Podstawa prawna dat; art. 1 pkt 3, zmiana art. 23 ust. 2 i 4.
- EASA — Standard Scenario (STS)
Opis STS i obowiązków operatora. Daty końca NSTS ustalono z EUR-Lex, nie z nieaktualnego akapitu tej strony.
- EASA — Specific Category — Civil Drones
Aktualny opis alternatywnych podstaw operacji: STS, zezwolenie, LUC.
- ULC — Konwersja Świadectw Kwalifikacji UAVO — informacje
03.12.2020, aktualizacja 13.02.2025; potwierdza zakończenie konwersji.
- ULC — Konwersja świadectwa kwalifikacji UAVO — ważne informacje
Materiał historyczny, 18.11.2021; wniosek i wymóg ważnego uprawnienia podstawowego.
- ULC — Konwersja polskich uprawnień, prezentacja seminarium z 9 lipca 2020 r.
Materiał historyczny, strona 36 PDF: VLOS/BVLOS → kategoria otwarta i szczególna. Nie wymienia w tym grafie numerów STS.
- Archiwalne FAQ ULC dotyczące wdrażania przepisów UE — zachowana kopia
Materiał historyczny z okresu wdrażania przepisów w 2020 r., kopia w Geoforum, strona 4, pytanie 19. Nie jest aktualnym stanowiskiem ULC.
- ULC — „Miej drony pod kontrolą” — od 31 grudnia nowe zasady lotów dronami w całej Europie
Materiał historyczny, 16.12.2020; rozpoczęcie stosowania przepisów UE i podział kategorii.
- ULC — Informacja dla pilotów zarejestrowanych na portalu drony.ulc.gov.pl
Materiał historyczny, 06.09.2023; przedłużenie kompetencji NSTS i termin oświadczeń.
- ULC — Ważność scenariuszy krajowych NSTS
07.05.2025; potwierdza koniec NSTS. Opis egzaminu uzupełniającego dotyczy stanu przejściowego z 2025 r.
- ULC — Jaka jest procedura nabywania kompetencji STS w przypadku egzaminu uzupełniającego?
03.06.2025; egzamin daje certyfikat wiedzy teoretycznej, praktyka jest osobnym elementem.
- ULC — Czy mogę wykonywać loty zgodnie ze scenariuszami standardowymi (STS), opublikowanymi przez EASA?
Aktualizacja 03.06.2025; STS od 01.01.2024, C5/C6, pilot i operator.
- ULC — Egzaminowanie i szkolenie do STS
Bieżący opis teorii, szkolenia praktycznego i oceny umiejętności. Bez przenoszenia liczby pytań do tego artykułu.
Stan informacji: . Przepisy dotyczące BSP mogą ulegać zmianom. Przed wykonaniem operacji należy zweryfikować aktualne wymagania ULC i obowiązujące przepisy UE.
Potrzebujesz aktualnych kompetencji?
Sprawdź zakres odpowiadający Twoim planom i posiadanym dokumentom.